Enterobacteriaceae

Enterobacteriaceae

Za zakażenia szpitalne odpowiedzialne są nie tylko pałeczki z gatunku Klebsiella pneumoniae, ale również inne gatunki/rodzaje z rodziny Enterobacteriaceae, takie jak Escherichia coli, Enterobacter spp., Proteus spp. oraz Serratia spp., Citrobacter spp. Pałeczki Gram-ujemne kolonizują jamę nosowo-gardłową, dolny odcinek przewodu pokarmowego człowieka.

Problemem jest narastanie oporności na antybiotyki wśród fermentujących pałeczek Gram-ujemnych. Oporność determinowana jest syntezą β-laktamaz – klasycznych i o rozszerzonym spektrum substratowym – ESBL (extended-spectrum beta-lactamases) oraz karbapenemaz. Pierwszy raport o Enterobacteriaceae produkujących karbapenemazy został opublikowany w 1993 roku, a w ostatniej dekadzie CPE (Carbapenemase-producing enterobacteriae)(CRE; carbapenem-resistant enterobacteriae) stały się zagrożeniem zdrowia publicznego na całym świecie.

W Polsce już w 2009 r. opublikowano zalecenia diagnostyczne dotyczące KPC (Klebsiella pneumoniae carbapenemase), a kilka miesięcy później zalecenia odnośnie kontroli zakażeń (www.antybiotyki.edu.pl). W Europie w 2013 roku 6 krajów zgłosiło rozprzestrzenienie międzyregionalne i występowanie endemiczne CPE, a w 2015 roku już 13 krajów.

Czynniki sprzyjające zakażeniu bakteriami produkującymi ESBL

›› przedłużająca się hospitalizacja
›› pobyt w OIT
›› rurki tracheotomijne, cewniki naczyniowe i moczowe, sondy dożołądkowe
›› częste przyjmowanie antybiotyków
›› cukrzyca
›› podróże do krajów, gdzie jest wysoka częstość występowania szczepów ESBL
›› immunosupresja

Czynniki sprzyjające zakażeniu CPE

›› płeć męska
›› wiek powyżej 60 lat
›› hospitalizacja w ciągu ostatniego roku
›› podróże do krajów, gdzie jest wysoka częstość występowania szczepów CPE
›› przewlekłe choroby
›› schyłkowa niewydolność nerek
›› nowotwór/chemioterapia

Przeżywalność

›› w miejscach wilgotnych od kilku godzin do 2 lat
›› na rękach do 120 minut

Źródła zakażenia w szpitalu

›› bezobjawowi nosiciele
›› zanieczyszczone środowisko szpitalne
›› skażone sprzęty medyczne
›› endoskopy
›› klawiatura komputerów
›› telefony komórkowe

Drogi transmisji w szpitalu

›› ręce personelu
›› zanieczyszczony sprzęt medyczny
›› skażone otoczenie pacjenta

Produkty o potwierdzonej skuteczności

›› Surfanios Premium
›› Surfa`safe
›› Aniosgel 85 NPC
›› Aniosyme Prime
›› Aniosyme X3
›› Anioxyde 1000
›› Aniosept Activ
›› Aseptanios AD


Odsetek Escherichia coli opornych na karbapenemy izolowanych z zakażeń inwazyjnych /EARS-Net, 2013/

 


Odsetek Escherichia coli opornych na cefalosporyny III generacji, fluorochinolony i aminoglikozydy izolowanych z zakażeń inwazyjnych /EARS-Net, 2013/

 

Escherichia coli

Chorobotwóczość E. coli

›› bakteriemie/posocznice
›› zakażenia układu moczowego
›› zakażenia ran
›› szpitalne zapalenia płuc
›› zapalenie otrzewnej
›› zakażenia skóry i tkanek miękkich
›› noworodkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Enterobacter spp.

Za zakażenia szpitalne odpowiadają dwa gatunki: E. cloacae i E. aerogenes. Do selekcji szczepów opornych dochodzi w wyniku stosowania cefalosporyn lub penicylin z inhibitorami. Mogą być odpowiedzialne za bakteriemie (najczęściej u noworodków i starszych osób), zapalenia płuc (w tym VAP), zakażenia miejsc operowanych, ran oparzeniowych, zapalenie wsierdzia, zakażenie układu moczowego, zapalenie otrzewnej, ropnie wewnątrzbrzuszne, zapalenia kości i stawów, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zakażenia gałki ocznej.


Odsetek Klebsiella pneumoniae opornych na karbapenemy izolowanych z zakażeń inwazyjnych /EARS-Net, 2013/

 


Odsetek Klebsiella pneumoniae opornych na cefalosporyny III generacji, fluorochinolony i aminoglikozydy izolowanych z zakażeń inwazyjnych /EARS-Net, 2013/

 

Klebsiella pneumoniae

Chorobotwórczość K. pneumoniae

›› posocznice (odcewnikowe)
›› zapalenia płuc
›› zakażenia układu moczowego
›› ropnie wątroby
›› zapalenie otrzewnej
›› zapalenie dróg żółciowych
›› zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

Proteus spp.

Pałeczki z rodzaju Proteus  wchodzą w skład mikrobiota przewodu pokarmowego. Mogą być odpowiedzialne za zakażenia układu moczowego i urosepsis, szczególnie u pacjentów cewnikowanych i po zabiegach na drogach moczowych, zakażenia wewnątrzbrzuszne, zakażenia ran, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.